Klimaatbetoog – Nic Balthazar

Klimaatbetoog – Nic Balthazar

Gisteren zag ik een fantastische uitzending op Canvas. Een klimaatbetoog waar extreem helder het klimaatprobleem wordt geschetst en wat we er allemaal aan kunnen doen. Het is een uitzending die echt iedereen moet gezien hebben. We moeten immers het klimaatdebat zo snel mogelijk transformeren in echte aanpassingen en oplossingen. Bind dus je klimaatontkennende Nonkel, Oma, Neef, vriend of vriendin vast voor de tv. Praat erover en en ga aan het werk om er samen voor te zorgen dat we onze kinderen dezelfde wereld kunnen schenken op hun oude dag als wij. We hebben nog 12 jaar en al de oplossingen bestaan! Tijd om ze massaal en snel toe te passen.

Lezing van Nic Balthazar over de toekomst van ons klimaat, vanuit de Aula van de Universiteit Gent
(2019, BEL, 60 min)

Herbekijk de aflevering op VRT.NU


Verjaardagwensen voor Klimaan

Verjaardagwensen voor Klimaan

We mogen terugblikken op een intensief opstartjaar voor Klimaan. Exact een jaar geleden organiseerden we schoorvoetend een eerste bijeenkomst in het zaaltje achter de Hanekeef. Of er animo was voor het opstarten van een duurzame energiecoöperatie was toen de vraag. Het enthousiasme om collectief hier onze schouders onder te zetten was van toen af aan niet meer te stoppen.

Klimaan groeide uit tot een burgerbeweging die luidop durft nadenken over de huidige uitdagingen die op ons afkomen. De discussies werden opengetrokken en naast energie werden andere onderwerpen die aan de basis liggen van een duurzame welvaart onder de loep genomen. We discussiëren over systeemfouten binnen onze economie en welke disruptieve veranderingen nodig zijn om te ‘herdemocratiseren’.

Van grote vragen naar lokale antwoorden

Maar terzelfdertijd proberen we deze hamvragen ook door te vertalen naar zeer concrete en tastbare acties die we lokaal kunnen ondernemen. We zitten namelijk in hetzelfde schuitje: we willen niet bij de pakken blijven zitten, maar hoe beginnen we hier aan?

Het kan overweldigend aanvoelen wanneer je op je eentje nadenkt over hoe we bv. het landbouwsysteem duurzamer kunnen maken. Wanneer de vragen binnen Klimaan besproken werden, kwamen we tot de conclusie dat door partnerschappen aan te gaan met de talloze lokaal verankerde initiatieven het mogelijk zou moeten zijn voor elke inwoner van onze regio om maximaal 15 minuten te fietsen tot aan duurzaam lokaal geteelde groenten en fruit of diens verdeelpunt.

Klimaan vertelt duidelijk een verhaal dat bij de mensen ‘binnenkomt’. Ons economisch systeem barst uit zijn voegen, het dogmatische groeidenken moet dringend op de schop. Waarom zouden we akkoord zijn met het onduurzaam organiseren van onze vitale infrastructuur (denk aan landbouw, mobiliteit, energie,…) achter gesloten deuren, waar geen democratische controle is en waar de winst wegvloeit naar de zakken van enkelen die niet in het algemene belang denken? ‘Naïef’ denkt u, wanneer we ons sterk maken hier een alternatief voor te ontwikkelen? ‘Het komt door de leeftijd, later weet je wel beter en laat je dat ‘wereld verbeteren’ wel varen’ zei mijn peter bij Kerst 2018. Niets is minder waar. Een beweging van geëngageerde actieve burgers kan zo krachtig zijn dat geen enkele uitdaging uit de weg moet worden gegaan.

Een machteloos gevoel wanneer je naar het journaal kijkt? Of naar zo’n compilatie van het voorbije jaar dat op een campagnefilm van Greenpeace lijkt wanneer achtereenvolgens de extreme weersomstandigheden, de vluchtelingenstromen en de recordhoogtes aan temperaturen in één adem worden genoemd. Klimaan creëert een kanaal om van dat machteloos gevoel af te geraken en het heft in handen te nemen.

De uitdaging is namelijk niet meer puur technologisch van aard. We weten wat er moet gebeuren, wat effectieve strategien zijn zoals in de eerste plaats het versneld afbouwen van onze energievraag en vervolgens het massaal installeren van hernieuwbare energie. We moeten het duurzaam beheer van onze vitale ‘commons’ zoals gezonde lucht en water terug beheersbaar maken. We moeten inzetten op lokale oplossingen zoals deelmobiliteit en stadslandbouw waarvan de meerwaarde ook lokaal verdeeld en geherinvesteerd kan worden. Klimaan gelooft in het herwaarderen van partnerschappen en het creëren van synergiën tussen de verschillende bestaande organisaties. Door massaal gezamenlijk ons schouders hier onder te zetten zullen we bakens kunnen verzetten.

Collectief engagement

Zoals Dirk Holemans in zijn boek ‘vrijheid en zekerheid’ schrijft is er een samenhang tussen de groei van de individuele vrijheid en de stijging van de collectieve onmacht. We zijn het vermogen kwijtgespeeld om collectieve actie te ondernemen, ook al staan de grootste uitdagingen aller tijden ons op te wachten. De samenhorigheid en het wij-gevoel zie je momenteel alleen maar wanneer de Rode Duivels moeten scoren.

Wij willen scoren met een nieuw verhaal. We hebben de Klimaanrecepten in huis om de apathie in empathie en collectief engagement om te zetten. Het huidige politieke debat wordt gedomineerd door argumentenstromen rond angst, identiteit en de noodzaak aan doorgedreven economische groei. We zetten een alternatief daartegenover, over een samenwerkingseconomie met een maatschappelijke maatstaf. We herorganiseren ons en fixen het publieke debat.

Inclusieve burgerparticipatie om onze vitale welvaartsinfrastructuur (grond, energie, lucht en water) onder duurzaam beheer te brengen. Voor minder doen we’t niet.

Klimaan, we wensen dat je een opportuniteit vormt om onze democratie te herstellen en de transitie waar te maken.

Ons logo benadrukt de burgerbeweging die hier achter zit. Iedereen aan boord houden en echte participatie zal voor ons werken met volgende kerningrediënten: gelijkheid (iedereen is welkom), onafhankelijkheid van de beweging en rechtstreekse eigenaarschap voor burgers.

In 2019 zetten we volop in om samenwerkingsverbanden te starten tussen bestaande organisaties die al veel langer werk maken van duurzame levenskwaliteit: van stadslandbouw tot het meten van luchtkwaliteit en het bevorderen van de sociale cohesie.

Het speelveld verandert vanaf nu voorgoed. Burgers zitten niet langer in de tribune toe te kijken als passieve consumenten of het electoraat. Burgers nemen hun rol op en staan naast de overheid en het bedrijfsleven als evenwaardige speler op het veld.

Klimaan betekent de hoop die we koesteren. De energie die door onze aderen stroomt wanneer we samen komen en aan zinvolle dingen werken.

Tot binnenkort!

Verknocht aan olie

Verknocht aan olie

Het klimaatprobleem… en de talrijke discussies daarover. Zijn we werkelijk zo verknocht aan olie? Kunnen we niet anders dan onze planeet om zeep helpen?

Volgens mij wel. Ik heb het op mezelf onderzocht en het is perfect mogelijk om snel een grote brok van al je directe olie- en gasverbruik gewoon te laten vallen. Dat is drastisch, maar wel perfect mogelijk. Ik kan het bewijzen, want ik heb van die leuke grafiekjes (hieronder) waarop je soms ook kan aflezen welke gigantische sommen ik heb bespaard. Maar dat is maar 1 kant van het verhaal. Het dient gezegd te worden: het kost soms ook echt meer moeite. De fiets op, inplaats van wat te suffen in de file. Die verwarming weer afgezet en ik wou het eens echt gezellig warm hebben. Altijd al die toestellen op waakstand uitzetten…

Maar de meeste uitstoot zit in de portefeuille: daar goed uitkijken aan wat je je centen uitgeeft is ook niet altijd zo makkelijk: niet teveel verpakkingen, het komt toch van niet te ver? Vlees laat ik liever, die uitstoot is echt extreem… .

Kortom, ja, we kunnen met z’n allen echt heel veel doen. Zeker omdat we een volkje zijn dat echt bovengemiddeld veel CO2 laat vliegen. Mensen die zoveel geld niet hebben, kunnen onze impact echt niet evenaren.

En ik weet dat ik heel kort ben in dit berichtje. Mensen lezen niet graag lange berichten, daarom. Maar als je me kent, zou je weten dat het me menens is. Ik wil gewoon helemaal geen CO2 meer uitstoten, wat het ook van me vraagt. De impact is simpelweg veel te groot.

Dus ja, dat is mijn conclusie. We kunnen, als we willen, met z’n allen heel veel doen. Maar kunnen we vermijden dat onze planeet om zeep gaat?

Daarvoor is een systeemverandering nodig. Dat kunnen we niet oplossen binnen de huidige structuren. En liefst geen 7e staatshervorming hé, met nog meer ministers… Neen, want het zijn niet de regeringen die beslissen om heel veel of absurt veel uitstoot te tolereren in ruil voor meer winst. Dat doen onze geliefde bedrijven. Zolang het lucratief is om olie op te pompen, doen die bedrijven dat, want winst is alles. Zolang we allemaal blijven bibberen als een multinational dreigt te vertrekken uit onze contreiën. Zolang hebben zij de macht, de macht om niets te veranderen. Maar bedrijven hebben consumptie nodig. En consumptie, dat zijn wij. Als wij wel letten op wat we doen, in plaats van de bedrijven, moeten die wel veranderen. Dat is niet zo makkelijk, dat gaat beter met goede wetten. Maar pas op, dit geldt niet voor alle bedrijven. Sommigen hebben zoveel macht, dat ze kunnen doen en laten wat ze willen en wat willen ze: volgens mij meer winst.

Het echte antwoord op de vraag of we niets anders kunnen dan onze planeet om zeep helpen, is verbazingwekkend simpel: we moeten meer met minder.

Als we echt allemaal meer leren genieten van minder, dan is het mogelijk om op een duurzame manier op deze planeet verder te leven. Als we meer moeite doen met minder comfort. Als we meer inkopen bij minder grote winkels. Als we meer plezier hebben met minder kinderen. Als meer gigantische bedrijven beslissen om minder winst te maken, minder anderen uit te buiten. Als dat mogelijk is, dan winnen we de planeet.

Enkel als we dat ervoor over hebben, kunnen wij dezelfde wereld, zoals wij die gekend hebben, aan onze kinderen schenken. Het lijkt een opgave en dat is het ook zeker, maar ik wil graag eindigen in schoonheid. Van al die dingen die ik mezelf al heb “ontdaan”, heb ik meestal veel extra plezier, genot en strijdlust gekregen. Ik ben ook gaan beseffen dat de weg naar het doel soms mooier is dan het doel zelf.

Maar doe het snel, dat veranderen. Het is nodig, volgens het laatste IPCC rapport hebben we nog maar 12 jaar om meer dan de helft van al onze CO2 uitstoot te vermijden. Daarna neemt de methaan uit de permafrost over… Het is een ongelofelijke opdracht, waarvoor wel wat nieuwe kennis vereist is. Benieuwd of wij als mensheid het pleit gaan halen of niet.

Wim De Saeger

Mijn vervoersgrafieken van 2018.


Verbruik per kalenderjaar van ons huis.
Herbekijk de speech van Greta Thunberg op Davos

Herbekijk de speech van Greta Thunberg op Davos

Greta Thunberg, het meisje dat als allereerste begon met spijbelen voor het klimaat heeft een echt knappe speech gegeven in Davos. Of die wereldleiders er rekening mee gaat houden, hangt ervan af hoeveel mensen haar gaan volgen om alles te doen wat mogelijk is om dit wereldwijde fiasco te stoppen. Maar de voorzet is gegeven, op het hoogste niveau.

We hebben nog maximum 12 jaar om het roer volledig om te gooien, daarna is het te laat.

Greta Thunberg op Davos 2019
Greta Thunberg’s boodschap naar Davos

Hoe is Greta Thunberg in Davos geraakt: lees haar verhaal in haar eigen woorden (gepubliceerd via facebook op 2/2/2019)

Recently I’ve seen many rumors circulating about me and enormous amounts of hate. This is no surprise to me. I know that since most people are not aware of the full meaning of the climate crisis (which is understandable since it has never been treated as a crisis) a school strike for the climate would seem very strange to people in general.
So let me make some things clear about my school strike.

In may 2018 I was one of the winners in a writing competition about the environment held by Svenska Dagbladet, a Swedish newspaper. I got my article published and some people contacted me, among others was Bo Thorén from Fossil Free Dalsland. He had some kind of group with people, especially youth, who wanted to do something about the climate crisis.
I had a few phone meetings with other activists. The purpose was to come up with ideas of new projects that would bring attention to the climate crisis. Bo had a few ideas of things we could do. Everything from marches to a loose idea of some kind of a school strike (that school children would do something on the schoolyards or in the classrooms). That idea was inspired by the Parkland Students, who had refused to go to school after the school shootings.
I liked the idea of a school strike. So I developed that idea and tried to get the other young people to join me, but no one was really interested. They thought that a Swedish version of the Zero Hour march was going to have a bigger impact. So I went on planning the school strike all by myself and after that I didn’t participate in any more meetings.

When I told my parents about my plans they weren’t very fond of it. They did not support the idea of school striking and they said that if I were to do this I would have to do it completely by myself and with no support from them.
On the 20 of august I sat down outside the Swedish Parliament. I handed out fliers with a long list of facts about the climate crisis and explanations on why I was striking. The first thing I did was to post on Twitter and Instagram what I was doing and it soon went viral. Then journalists and newspapers started to come. A Swedish entrepreneur and business man active in the climate movement, Ingmar Rentzhog, was among the first to arrive. He spoke with me and took pictures that he posted on Facebook. That was the first time I had ever met or spoken with him. I had not communicated or encountered with him ever before.

Many people love to spread rumors saying that I have people ”behind me” or that I’m being ”paid” or ”used” to do what I’m doing. But there is no one ”behind” me except for myself. My parents were as far from climate activists as possible before I made them aware of the situation.
I am not part of any organization. I sometimes support and cooperate with several NGOs that work with the climate and environment. But I am absolutely independent and I only represent myself. And I do what I do completely for free, I have not received any money or any promise of future payments in any form at all. And nor has anyone linked to me or my family done so.
And of course it will stay this way. I have not met one single climate activist who is fighting for the climate for money. That idea is completely absurd.
Furthermore I only travel with permission from my school and my parents pay for tickets and accommodations.

My family has written a book together about our family and how me and my sister Beata have influenced my parents way of thinking and seeing the world, especially when it comes to the climate. And about our diagnoses.
That book was due to be released in May. But since there was a major disagreement with the book company, we ended up changing to a new publisher and so the book was released in august instead.
Before the book was released my parents made it clear that their possible profits from the book ”Scener ur hjärtat” will be going to 8 different charities working with environment, children with diagnoses and animal rights.

And yes, I write my own speeches. But since I know that what I say is going to reach many, many people I often ask for input. I also have a few scientists that I frequently ask for help on how to express certain complicated matters. I want everything to be absolutely correct so that I don’t spread incorrect facts, or things that can be misunderstood.

Some people mock me for my diagnosis. But Asperger is not a disease, it’s a gift. People also say that since I have Asperger I couldn’t possibly have put myself in this position. But that’s exactly why I did this. Because if I would have been ”normal” and social I would have organized myself in an organisation, or started an organisation by myself. But since I am not that good at socializing I did this instead. I was so frustrated that nothing was being done about the climate crisis and I felt like I had to do something, anything. And sometimes NOT doing things – like just sitting down outside the parliament – speaks much louder than doing things. Just like a whisper sometimes is louder than shouting.

Also there is one complaint that I ”sound and write like an adult”. And to that I can only say; don’t you think that a 16-year old can speak for herself? There’s also some people who say that I oversimplify things. For example when I say that “the climate crisis is a black and white issue”, ”we need to stop the emissions of greenhouse gases” and ”I want you to panic”. But that I only say because it’s true. Yes, the climate crisis is the most complex issue that we have ever faced and it’s going to take everything from our part to ”stop it”. But the solution is black and white; we need to stop the emissions of greenhouse gases.
Because either we limit the warming to 1,5 degrees C over pre industrial levels, or we don’t. Either we reach a tipping point where we start a chain reaction with events way beyond human control, or we don’t. Either we go on as a civilization, or we don’t. There are no gray areas when it comes to survival.
And when I say that I want you to panic I mean that we need to treat the crisis as a crisis. When your house is on fire you don’t sit down and talk about how nice you can rebuild it once you put out the fire. If your house is on fire you run outside and make sure that everyone is out while you call the fire department. That requires some level of panic.

There is one other argument that I can’t do anything about. And that is the fact that I’m ”just a child and we shouldn’t be listening to children.” But that is easily fixed – just start to listen to the rock solid science instead. Because if everyone listened to the scientists and the facts that I constantly refer to – then no one would have to listen to me or any of the other hundreds of thousands of school children on strike for the climate across the world. Then we could all go back to school.
I am just a messenger, and yet I get all this hate. I am not saying anything new, I am just saying what scientists have repeatedly said for decades. And I agree with you, I’m too young to do this. We children shouldn’t have to do this. But since almost no one is doing anything, and our very future is at risk, we feel like we have to continue.


And if you have any other concern or doubt about me, then you can listen to my TED talk ( https://www.ted.com/…/greta_thunberg_the_disarming_…/up-next ), in which I talk about how my interest for the climate and environment began.

And thank you everyone for you kind support! It brings me hope.
/Greta

Bent u al mede-eiser in de klimaatzaak?

Bent u al mede-eiser in de klimaatzaak?

Waarschijnlijk ken je de klimaatzaak al, of ben je zelfs al mede-eiser. Indien niet, dan kan je er werk van maken, want in minder dan twee minuten registreer je je via de website www.klimaatzaak.be.   

Voor wie niet helemaal mee is, een woordje meer uitleg.  In 2014 besloten 11 bekende Vlamingen waaronder Tom Lenaerts, Stijn Meuris en Francesca Van Thielen om het Belgische klimaatbeleid een duwtje in de rug te geven door onze overheden te dagvaarden met de vraag om hun beleid bij te sturen om de klimaat- en energiedoelstellingen te halen. Enkele maanden later waren er  15.000 mede-eisers en werd een rechtszaak opgestart dat een beleidsplan eist waar wel voldoende broeikasgassen gereduceerd worden!

De Vlaamse regering haalde de communautaire trukkendoos naar boven met een zaak voor cassatie over de  landstaal waarin het proces dient te worden gevoerd.  Voorjaar 2018 is die discussie beslecht. Ondertussen werd in Nederland (tot tweemaal toe) een gelijkaardige rechtszaak gewonnen. Waar in België de eigenlijke zaak op de rol geplaatst wordt, is ondertussen het aantal mede-eisers wel verdubbeld. 

Klimaan staat mee achter de Klimaatzaak en duldt het niet langer om passief toe te kijken hoe ons land voor onze energiebevoorrading stroomboten zoekt in ontwikkelingslanden en tegelijkertijd de eisen van 70.000 klimaatbetogers enkele dagen later naar de prullenmand verwijst. Klimaatzaak toont aan dat België  minder klimaatambitie heeft dan pakweg een steen- en bruinkool land als Polen.    Niet te verwonderen dat een goeie maand later, studenten spijbelen en 12.500 mensen opnieuw naar onze Hoofdstad sporen. Ook zij genieten onze volle steun. Het is tijd om terug op de barricades te durven staan om uit te spreken wat er echt toe doet!

Bron: vrt.nu

Het aantal mede-eisers van de klimaatzaak is ondertussen opgelopen tot 55.000.  Vermoedelijk wordt de rechtszaak in 2020 gepleit. Sluit je aan en wordt mede-eiser van de grootste klimaatzaak voor ons land.  

(alle kosten voor de rechtszaak worden gedragen door de VZW klimaatzaak, die met fundraising acties zoals comedy for the climate, de nodige fondsen verzamelt).

Klimaan vervelt van energiecoöperatie naar brede klimaatbeweging

Klimaan vervelt van energiecoöperatie naar brede klimaatbeweging

Grond, water en lucht. Ook daarmee moeten we toekomstgericht omgaan, beseffen veel Klimaners. Na een herbronning neemt Klimaan deze nieuwe thema’s op in zijn werking. Ze komen er als aanvulling op het thema energie, waarmee alles begon. We zijn nu klaar om als brede burgerbeweging in de regio rond Mechelen een actieve en verbindende rol te spelen in projecten die goed zijn voor het klimaat.

 

Op weg naar een energiecoöperatie

Toen Klimaan van start ging een klein jaar geleden was het doelwit helder. Klimaan zou in Mechelen een energiecoöperatie oprichten, om de omschakeling naar hernieuwbare energie te versnellen. In ijltempo werd een vzw opgericht, kwam er een logo en een huisstijl en ging een eerste project van start, een groepsaankoop voor LED-lampen.

Hoe meer activiteiten er ontplooid werden, hoe meer nieuwe gezichten zich aanmeldden. Mensen met uiteenlopende achtergronden, allemaal gedreven om als burger bij te dragen aan een duurzame samenleving. Kon iedereen zijn ei voldoende kwijt in het idee van de energiecoöperatie? Was het nodig om eens stil te staan bij ieders ‘waarom’?

 

Een nieuw kompas

Nadenken, afstemmen en ideeën de vrije loop laten, het duurde al gauw een paar avonden, in goede banen geleid door Friedl en Wim. Vier principes kwamen bovendrijven. Die zullen de komende jaren dienen als Klimaan-kompas. Wil je een nieuw Klimaan-initiatief opstarten? Graag, als het in lijn is met onze vier Klimaan-principes:

  • het initiatief respecteert de draagkracht van de aarde,
  • het verbindt burgers om samen te werken aan een duurzame samenleving,
  • het geeft energie door samen zinvolle dingen te doen,
  • het heeft oog voor het totaalplaatje.

Zoals je merkt, vormen deze principes een paraplu voor heel veel projecten die goed zijn voor het klimaat. Als Klimaners zijn we duidelijk breder geïnteresseerd dan alleen in energie.

 

Herorganiseren

Die uitkomst zal weerspiegeld worden in de nieuwe structuur van Klimaan. We herorganiseren ons nu rond de vier elementen: aarde, water, lucht en vuur. Of in Klimaan-termen: grond, water, lucht en energie.

Energie blijft behouden als hoofdthema van Klimaan, want er zijn in onze regio nog maar weinig spelers die werken rond energie. Klimaan wil als lokale burgerbeweging die nood mee invullen. Nu nog als vzw, maar met de heldere ambitie om zo snel mogelijk een coöperatieve vennootschap op te richten.

 

Samen meer impact

Grond, water en lucht komen er dus bij. De nieuwe structuur creëert ruimte om veel breder te werken. Elke Klimaner vindt zo makkelijk een project waaraan hij of zij graag wil bijdragen. En de impact van Klimaan wordt er groter door. De nieuwe thema’s mag je trouwens echt breed bekijken: ook projecten rond voeding, mobiliteit en materialen vinden er een plaatsje onder. En nog zoveel meer.

In onze regio groeien en bloeien al heel wat projecten en organisaties die werken rond grond, water en lucht. Daar zijn we blij om. We willen graag het gesprek aangaan, uitzoeken hoe we kunnen samenwerken en hoe we elkaar kunnen versterken.

Voel jij je ook geroepen om als burger mee te werken aan klimaatvriendelijke projecten? Kom dan zeker eens kennismaken.